Instagram, ürün ve hizmetlerini geniş kitlelere ulaştırmak isteyen girişimciler için önemli bir satış kanalı haline geldi. Özellikle butik ürünler, takı, giyim, el yapımı ürünler, kozmetik, dekorasyon ürünleri ve kişiye özel tasarımlar Instagram üzerinden müşterilere ulaştırılabiliyor.
Ancak Instagram hesabından düzenli olarak satış yapmak ile ara sıra kişisel ürün satmak aynı durum değildir. Satışların süreklilik kazanması, kâr amacıyla ticari faaliyet yürütülmesi ve müşteri siparişlerinin düzenli şekilde alınması halinde vergi ve belge düzeni açısından işletmenin durumunun değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle Instagram üzerinden satış yapmayı planlayan girişimcilerin daha ilk aşamada şirket, vergi ve muhasebe konularını dikkate alması önemlidir.
Instagram'ın kendisi bir şirket türü değildir. Platform, ürün veya hizmetlerin tanıtılması ve müşterilere ulaştırılması için kullanılabilir. Vergi açısından önemli olan ise Instagram hesabının varlığından çok yapılan faaliyetin niteliğidir.
Örneğin evde kullanılmayan birkaç kıyafetin satılması ile her hafta yeni ürünler tedarik ederek bunları kâr amacıyla Instagram üzerinden satmak aynı şekilde değerlendirilmez.
Düzenli ve ticari nitelikte satış yapmayı planlayan kişilerin faaliyet başlamadan önce vergi durumunu değerlendirmesi gerekir. Şartlara göre şahıs şirketi, bu tür faaliyetler için değerlendirilebilecek yapılardan biri olabilir.
Tek başına Instagram üzerinden satış yapacak girişimciler için şahıs işletmesi seçeneklerden biri olabilir. Özellikle başlangıç aşamasında küçük bir ürün stoğuyla çalışacak kişiler açısından işletme yapısının ihtiyaçlara uygun şekilde planlanması önemlidir.
Örneğin kendi tasarladığı takıları Instagram'da satan bir girişimci düşünelim. Ürünlerini 300 TL'ye mal ediyor ve 650 TL satış fiyatıyla müşterilerine ulaştırıyor. Bu noktada 650 TL'lik satış fiyatına bakarak doğrudan 350 TL kazanç elde edildiği sonucuna varmak doğru olmayabilir.
Kargo, paketleme, reklam, ödeme sistemi, platform giderleri, ürün maliyeti ve diğer işletme giderleri de hesaba katılmalıdır.
Düzenli ticari satış yapan işletmeler açısından fatura ve diğer yasal belge süreçleri önemli konulardan biridir. Satışın nasıl gerçekleştirildiğine ve işletmenin tabi olduğu belge düzenine göre müşteriye uygun belgenin düzenlenmesi gerekir.
Instagram üzerinden sipariş alınması bu yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Örneğin müşteri Instagram Direct Message üzerinden sipariş verip banka veya ödeme sistemi aracılığıyla ödeme yaptığında, satışın işletme kayıtlarında doğru şekilde takip edilmesi gerekir.
Bu nedenle Instagram'da satış yapan girişimcilerin sipariş kayıtlarını düzenli tutması ve muhasebe süreçlerini satış kanalıyla uyumlu hale getirmesi önemlidir.
Instagram üzerinden satılan ürün veya hizmetin niteliğine göre KDV uygulaması söz konusu olabilir. KDV konusunda ürünlerin tamamı için tek bir oran bulunduğu düşünülmemelidir.
Örneğin giyim ürünleri satan bir işletmenin KDV uygulaması ile farklı bir ürün veya hizmet satan işletmenin uygulaması aynı olmayabilir. Bu nedenle satışa başlanmadan önce ilgili ürün grubuna uygulanan güncel KDV düzenlemelerinin kontrol edilmesi gerekir.
Ayrıca işletmenin alışlarında ödediği ve mevzuata uygun şekilde indirime konu edilebilen KDV ile satışlardan hesaplanan KDV'nin muhasebe kayıtlarında takip edilmesi gerekir.
Instagram üzerinden satış yapan bir işletmenin giderleri yalnızca ürün alışlarından oluşmaz.
Faaliyetin niteliğine göre şu giderler ortaya çıkabilir:
Burada önemli olan harcamanın işletme faaliyetiyle bağlantılı olması ve mevzuata uygun şekilde belgelendirilebilmesidir.
Instagram satışlarında reklam, müşteri kazanmanın önemli araçlarından biri olabilir. Bir girişimci ürünlerini daha fazla kişiye göstermek amacıyla platform üzerinden reklam kampanyaları düzenleyebilir.
Ancak reklam harcamalarının muhasebe açısından nasıl değerlendirileceği; ödeme şekli, belgelendirme ve işletmenin durumuna göre ele alınmalıdır.
Özellikle yurt dışındaki dijital platformlardan alınan reklam veya yazılım hizmetlerinde farklı vergi uygulamaları gündeme gelebileceğinden, bu tür ödemelerin mali müşavir tarafından değerlendirilmesi faydalıdır.
Instagram üzerinden butik açmayı planlayanların öncelikle satış modelini belirlemesi gerekir.
Örneğin:
Ürünleri kendiniz mi üreteceksiniz?
El emeği ürünlerde hammadde, üretim süresi ve paketleme maliyetleri hesaplanmalıdır.
Ürünleri toptancıdan mı alacaksınız?
Ürün alış fiyatının yanında kargo, stok ve iade maliyetleri de hesaba katılmalıdır.
Ürünleri başka bir ülkeden mi getireceksiniz?
İthalat, gümrük ve ilgili ürün düzenlemeleri ayrıca araştırılmalıdır.
Siparişleri sadece Instagram üzerinden mi alacaksınız?
Sipariş ve ödeme süreçlerinin düzenli tutulması gerekir.
Bu sorulara verilecek cevaplar, işletmenin maliyet yapısını ve operasyon şeklini doğrudan etkiler.
İnternetten gerçekleştirilen satışlarda yalnızca vergi konularına odaklanmak yeterli değildir. Tüketiciye yönelik satışlarda mesafeli sözleşmeler, ön bilgilendirme, cayma hakkı, teslimat ve iade süreçleri gibi konular da önem taşır.
Örneğin Instagram üzerinden bir müşterinin sipariş vermesi ve ürünün kargo ile gönderilmesi, satışın yalnızca sosyal medya üzerinden gerçekleştiği anlamına gelmez. İşlemin niteliğine göre tüketici mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler gündeme gelebilir.
Bu nedenle Instagram satışlarını düzenli bir işletmeye dönüştüren kişilerin tüketici mevzuatını da dikkate alması gerekir.
El yapımı ürünler Instagram'da oldukça geniş bir ürün kategorisi oluşturabilir. Mum, takı, dekoratif ürünler, örgü ürünleri, kişiye özel hediyeler ve benzeri ürünler sosyal medya üzerinden pazarlanabilir.
Ancak burada da satışların niteliği önemlidir. Düzenli üretim yapılması, ürünlerin sürekli olarak pazarlanması ve gelir elde edilmesinin ticari faaliyet kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ayrıca incelenmelidir.
Bazı küçük üretici faaliyetleri için özel vergi düzenlemeleri veya istisnalar bulunabileceğinden, şartların güncel mevzuata göre kontrol edilmesi gerekir.
Düzenli satış yapan bir girişimci açısından işletme yapısının oluşturulması, faaliyetlerin daha sistemli şekilde yürütülmesine yardımcı olabilir.
Şirket veya işletme yapısı oluşturulduğunda:
Bununla birlikte şirket kurmanın beraberinde muhasebe, vergi ve diğer yasal yükümlülükler getireceği unutulmamalıdır.
Instagram üzerinden satışa başlarken girişimcilerin sık yaptığı hatalardan biri yalnızca şirket kuruluş maliyetini hesaplamaktır.
Oysa gerçek işletme maliyeti çok daha geniştir.
Örneğin aylık 50.000 TL satış yapan bir Instagram butik hesabının bu rakama ulaşmak için 25.000 TL ürün maliyeti, 5.000 TL reklam, 3.000 TL kargo ve paketleme gideri yaptığını düşünelim. Satış rakamı yüksek görünse de işletmenin gerçek kârlılığı bu giderler dikkate alındığında farklı olacaktır.
Bu nedenle satış fiyatı belirlenirken ürün maliyeti + kargo + paketleme + reklam + komisyon + vergi ve diğer işletme giderleri birlikte değerlendirilmelidir.
Yorumlar